ATIK KAĞIT VE KARTONLARIN GERİ DÖNÜŞÜMÜ

Bugün dünyadaki atık kağıtların yüzde 95i geri dönüştürülse, 20 milyon dönüm ormanlık arazinin kurtarılabileceğini biliyormuydunuz?

Atık kağıt nedir?

Atık kağıt geri dönüşüm döngüsünde hammadde olarak kabul edilir. Herhangi bir kullanım alanında fonksiyonu tamamlayarak kullanılamayacak halde olduğu için elden çıkarılarak atılan tüm kağıt çeşitleri ve kartonlar atık kağıt olarak kabul edilir. Bunun yanında gazete matbaalarından çıkan hatalı gazete baskıları ve baskı fazlası gazete kağıtları da atık kağıtlar olarak görürler. Buna karşılık tek kullanım için tasarlanmış emici kağıtlar ve hijyen amaçlı kullanılan kağıtlar hijyen ve sağlık nedenlerinden dolayı geri dönüştürelemedikleri için atık kağıt olarak kabul edilmezler.

Neden geri dönüşüm?

Kağıt geri dönüşümü uygulanabilirlik açısından en kolay olan maddedir. Kağıt ve ambalaj atıkları atık zincirinde büyük miktarda yer alırlar. Bu yüzden geri dönüşümleri çevreye büyük
ölçüde fayda getirecektir. Zira üretimi sırasında yok olan ağaç ve doğal kaynakların başında enerji tasarrufu ihtiyacı en aza indirgenecek ve atık olarak elden çıkarılması gereken kağıt miktarı da azaltılarak çöp alanlarının dolması engellenecektir.

Sağlıklı bir geri dönüşümün oluşabilmesi için bireylerin koyacağı katkı yadsınamaz. Kağıdın başarıyla geri dönüştürülebilmesi için en öncelikle yeteri miktarda atık kağıdın toplanabilmesi gerekmektedir ki dönüşüm işlemi ekonomik olarak tamamlanabilsin.Buna ek olarak atık kağıtların biriktirilmesi sırasında diğer atık türleriyle temasa girmemeleri ve

KAĞIT ATIKLAR GERİ DÖNÜŞÜMÜ

Kağıt öncelikle kâğıt çamuru hazırlamak için, su içerisinde liflerine ayrılır. Eğer gerekirse içindeki lif olmayan yabancı maddeler için temizleme işlemine tutulur.

Mürekkep ayırıcı olarak, sodyum hidroksit veya sodyum karbonat kullanılır. Daha sonra hazır olan kâğıt lifleri, geri dönüşmüş kâğıt üretiminde kullanılır. 1 ton kullanılmış kâğıt atığının geri dönüşümü sonucunda, 16 adet yetişmiş çam ağacı ve 85 metrekarelik ormanlık alan tahrip edilmeyecektir. Örneğin; Türkiye genelinde yılda 80 milyon çam ağacı ve 40.000 hektar ormanlık arazi korunmuş olabilecektir.

Kağıt ve karton, geri kazanılabilir katı atıkların arasında ağırlık olarak yüksek miktarlarda bulunmaktadır. Gazete kağıtları, kağıt türleri arasında en önemli bölümünü oluşturmaktadır. Kağıt ve karton üreticisi kuruluşlar, atık kağıtlardan hammadde kaynağı olarak yararlanmaktadır. Atık kağıt ve kartonun geri kazanılmasındaki en önemli faktörlerden birisi kağıt için gerekli olan selülozun daha ucuza temin edilmesidir.
Atık kağıt geri kazanım oranı % 34,5 olup, kullanım oranı % 56 civarındadır. Ülkemizde atık kağıt birim fiyatı kalitesine göre değişmekte olup genellikle 0,1-0,2 USD/kg arasındadır. Ayrıca lamine kartonlarda geri kazanılabilmektedir. İçecek kartonları olan lamine kartonlar, %80 kağıttan ve az bir oranda polietilen ve alüminyumdan oluşmaktadır. Kullanılmış lamine karton yüksek sıcaklıkta preslenerek yoğunlaştırılıp masa, sandalye, dolap gibi mobilya üretiminde ve aynı zamanda kağıt hammaddesi olarak da kullanılabilmektedir.

Kullanılmış Kağıttan Kağıt Üretimi Hızlı nüfus artışı, konforlu hayat şartlarının gelişmesi, şehirleşme, okuma alışkanlığının artması, matbaacılığın ve ambalajlama sanayisinin gelişmesi, kağıt - karton tüketimini arttırmaktadır.

Ülkelerin kağıt tüketimi gelir seviyeleri ile değişmektedir. Bir ülkede kağıt tüketim hızı kişi başına yada tüketilen kağıt miktarı ile belirlenmektedir.Birimi:kg kağıt/kişi/yıldır.Yani bir ülkede bir yılda tüketilen kağıt miktarını o ülkede yaşayan insan sayısına bölünerek kişi başına tüketilen kağıt miktarı tespit edilmektedir. Kullanılan ofis kağıtlarının bir kısmının (kitaplar, arşivler, yazışma, çeşitli mahkeme dosyaları v.s.) ömrünün çok yıllı olduğu unutulmamalıdır.

Avrupa Topluluğu Ülkelerinde 1985 yılında 28.3 milyon ton/yıl atık kağıt, yakma veya depolama tesislerinde bertaraf edilirken 1996 yılında bu değer 32.5 milyon ton/yıla çıkmıştır.Yine Avrupa Topluluğu Ülkelerinde 1983 yılında 41 milyon ton/yıl kağıt tüketilirken 1996 yılında bu değer 64 milyon ton/yıla çıkmıştır. 2010 yılında bu değerin 105 milyon ton/yıl olacağı tahmin edilmektedir.A.B.D'de yıllık kağıt tüketimi 100 milyon tondur. Çin'de kağıt tüketimi 26 milyon ton, Kanada'da 18 milyon ton ve
Almanya'da 16 milyon tondur.

1980'li yıllarda Türkiye'de kağıt - karton üretimi 600.000

KAĞIT ATIKLAR GERİ DÖNÜŞÜMÜ

ton/yıl civarında olup bunun %70 SEKA tarafından üretilmekte idi.1990'lı yıllarda kağıt üretiminde özel sektörün payı %50'ye, 1999'lu yıllarda ise %75'e ulaşmıştır.


ÜLKELER KAĞIT TÜKETİMİ (Kg/kişi/yıl)
ABD 332
ALMANYA 187.7
JAPONYA 239
HOLLANDA 203.2
İNGİLTERE 163.5
A.B TOPLULUĞU ÜLKELERİ 190
DİĞER BATI ÜLKELERİ 203
ASYA ÜLKELERİ 26
AFRİKA ÜLKELERİ 5.5
DÜNYA ORTALAMASI 50.4
TÜRKİYE ORTALAMASI 42.0
İSTANBUL 53.0

Atık Kağıt Denince Ne Anlıyoruz?


Atık kağıt Dünya Ekonomisin de o kadar önem arz eden bir ürün ki çoğumuz farkında değiliz, farkında olsak bile atık kağıda karşı duyarsısız. Kağıt için gerekli olan ana madde selüloz ağaçlarımızda bulunmaktadır. Öyleyse atık kağıt; ağaç demek, orman demek, su demek, nefes alıp verdiğimiz hava demek kısacası yaşam demek. Bundan da anlaşılıyor ki ormanlarımızı gözümüz gibi korumamız gerekiyor.

Ormanlar : Yenilebilen doğal enerji kaynaklarının en zenginidir. Erezyonun amansız düşmanı, yurt topraklarının bekçisidir. Tarım topraklarının sigortasıdır. Suyu saklayan damla damla harcayan hazinedir. Sel afetlerinin doğal engeli, su ekonomisinin bilgisayarıdır. Tüm canlılar için gerekli oksijenin üretim kaynağıdır. Orman, dünyadaki oksijen üreten doğal kaynakların başında gelmektedir. Gerçekten orman ağaçları bir yılda ürettikleri 93 milyar ton oksijenle, karada yaşayan bitkilerin ürettikleri oksijen miktarında %66’lık katılım payına sahip bulunmaktadır. Bu nedenle ormanların tahribi, nefes alacak havanın yok edilmesi anlamına gelen bir “ekolojik kriz” olarak nitelenebilir. Ormanların toprak erezyonunu engellemesiyle yarattığı ekolojik işlevin parasal değeri, tahminlerin çok üzerindedir. Yapılan değerlendirmelere göre, ormanların sadece barajlara gidecek toprakları tutmaları sonucunda sağladıkları su ve enerji tasarrufu değerini tüm dünya için bir yılda 6 milyar dolar olduğu bildirilmektedir. Dünyamızın akciğer sayılan Amazon ormanları dahil tüm dünyamızda ormanlar giderek azalmaktadır.Buna rağmen atık kağıdın değerini yeterince kavrayamamış olmamız düşündürücüdür. Atık kağıdın öneminin, halkımızı bilinçlendirilmesinde yetkili birimlere (Valilik, Belediye, Çevre Müdürlüğü, Rektörlük) ve sivil toplum örgütlerine büyük görevler düşmektedir.

ATIK KAĞITLAR GERİ DÖNÜŞÜMÜ

Türkiye’de Atık Kağıt


Ülkemizde kağıt ve karton sanayinde 1999 yılından beri %12 civarında bir artış gözlenmektedir. Bu artılın sevindirici yönü; gerek oluklu mukavva sektörüne, gerekse temizlik kağıtları sektörüne yapılan yeni öüretim yatırımlarının hız ve genişlik bakımından dünyadaki en gelişmiş teknolojilerin kullanılmasıdır. Ayrıca, ülkemizde öel sektör kağıt makinelerinin çeşitli kademelerinde gelişmiş teknolojilerin kullanımasıdır. Ayrıca, ülkemizde özel sektör kağıt makinelerinin takip edilip uygulanması bir diğer sevindirici unsurdur. Ülkemizde atık kağıt; gazete kağıdı, kraft kağıdı ve sigara kağıdı dışındaki tüm cinslerin imalatında kullanılmaktadır. Atık kağıt özellikle oluklu mukavva ve karton cinslerinin üretiminde yüksek miktarda kullanılmaktadır. Bu cinslerin üretim kapasiteleri yoğun olarak Marmara Bölgesi’nde bulunmaktadır. Ayrıca üretilen atık kağıtdın %60’ı bu bölgede tüketilmektedir. Ülkelerin kağıt tüketimi yaşam kalitesiyle bağlantıladır. Kişi başına düşen kağıt tüketimi ülkelerin gelişmişlik düzeylerinin ölçülmesinde bir ölçüt olarak kabul edilir. Atık kağıtta geri dönüş oranı en yüksek olan kağıtllar oluklu ve karışık cins kağıtlardır. Atık kağıdın geri dönüşüm için işlem görme sayısı beştir. Beş kez işlem gören kağıt, yani beş kez kullanıma sunulan kağıt artık özelliğini yitirmiş olur ve bir daha toplanıp işlemden geçirilmez. Bunun nedeni de işlemden geçen kağıtların elyaflarında yaşanan yıpranmadır. Ancak kağıt hamurunda geri dönüşüm kağıt ile işlenmemiş elyaf oranı birbirini dengeleyecek şekilde ayarlanırsa problem giderilir.

Kağıdın Geri Dönüşümünü Etkileyen Faktörler
- Atık kağıdın içerisindeki işlenmemiş elyaf oranı,
- Üretimde kullanılan atık kağıt cinsi,
- Yabancı maddelersen arındırma teknlojileri,
- Yaş hamur kimyası,
- Ebat ve bobin pres uygulamaları,
- Dönüştürme ve baskı işlemleri,
- Baskı mürekkepleri,
- Dönüştürme işleminde kullanılan yabancı maddeler,
- Toplama ve sınıflandırma sistemleri,
- Piyasanın kalite beklentileri,
- Üretilecek kağıt cinsi.


Atık Kağıtların Toplanması
Ülkemizde atık kağıt toplama işlemini sınıflandırmak gerekirse şu şekilde sınıflandırabiliriz: toplayıcılar, küçük depolar, seyyar toptancılar, toptancılar, büyük toptancılar ve fabrikaların alım tesisleri.

Toplayıcılar : Bu grup toplama aracına sahip bireylerden oluşur. Çoğunlukla depo sahibi olan toptancılara mal satarlar. Topladıkları atık kağıtlar büyük ölçüde evsel atıklardır.

Küçük depolar : Depo sahibidirler. Hem toplayıcılardan atıl kağıt alırlar hem de kendi araçlarıyla toplayıcılık yaparlar. Bazı depolar sadece kağıt alımı yaparken bazıları değişik atık

KAĞIT ATIKLAR GERİ DÖNÜŞÜMÜ

ürünlerde alabilmektedir.

Seyyar Toptancılar : Kendi araçlarıyla depolardan, nadien fabrika ve işyerlerinden alım yaparlar. Aldıkları atık kağıtları fabrikaların alım tesislerine ya da daha büyük toptancılara satarlar.

Toptancılar : Depoları, toplama araçları, presleri ve diğer ekipmanları vardır. Aldıkları malı fabrikalara ve fabrika alım tesislerine gönderler.

Büyük toptancılar : Toptancıların tüm özelliklerine sahiptirler.Yüksek kapasiteli makine ve ekipmanla çalışırlar. Diğer toptancılardan, depoculardan, fabrika ve işyerlerinden mal alımı yaparlar.

Fabrikaların alım tesisleri : sektördeki en gelişmiş makine ve ekipmana sahip tesislerdir. Toptancılardan, depoculardan, fabrika ve işyerlerinden alım yaparlar.